Auteursarchief: Susanne

Aankondiging: bijeenkomst over kunst in de zorg

Netwerkbijeenkomst 30 september 2016: ‘De invloed van kunst op het welbevinden van de patiënt’

Dit jaar is ‘Jheronimus Bosch Jaar’: Den Bosch viert leven en werk van deze schilder, 500 jaar geleden. Daarom organiseren Nelleke Lagerwerf en Heidi Lemmers voor ons een netwerkbijeenkomst op vrijdagmiddag 30 september 2016, in Den Bosch, met als thema de invloed van kunst op het welbevinden van de patiënt.

Programma:
14.00 uur – ontvangst met koffie en thee
14.15 uur – presentatie over de kunstcommissie van het Jeroen Bosch Ziekenhuis
14.45 uur – de kunstroute lopen in het Jeroen Bosch Ziekenhuis
16.00 uur – casus: richtlijnen bedenken welke kunst bijdraagt aan een healing environment in de wachtruimte
16.30 uur – afsluiting
17.00 uur – borrel en hapje eten op een locatie op loopafstand

Locatie: Jeroen Bosch Ziekenhuis. Volg in het ziekenhuis de borden ‘E-gebouw’. In het E-gebouw ontvangen we je bij de receptie van Reinier van Arkel.
Openbaar vervoer: Vanaf Centraal Station ‘s-Hertogenbosch is het ongeveer 25 minuten lopen, of 10 minuten met de ov-fiets of bus (halte Vlijmenseweg).
Parkeren: Je kunt het beste parkeren bij het Transferium Willemspoort Vlijmenseweg, ten westen van het centrum, dichtbij het Jeroen Bosch Ziekenhuis. De kosten zijn €3,- per dag.
Kosten: €8,00. Het bedrag komt ten goede aan nieuwe kunstprojecten in het ziekenhuis.
Aanmelding: Vóór 27 september via nelleke.lagerwerf@gispen.nl

Aankondiging buurt-gezondheidsscan Slotermeer

Bijeenkomst Netwerk Omgevingspsychologie vrijdag 11 maart 2016, 14:00-17:00u             Aanmelden vóór 26 februari via info@omgevingspsychologie.org of de groep op Linked-in

Hoe beleven bewoners hun leefomgeving als het gaat om gezondheid? Welke elementen in de buurt ziet men als ‘gezondheid bevorderend’ en welke als ‘gezondheid belemmerend’? Hoe kan de leefomgeving bijdragen aan gezondheid van bewoners?

buurt-gezondheidsscanCamilla Meijer en Marjet Gerlings hebben dit afgelopen zomer onderzocht met drie Buurt-Gezondheidsscans in Slotermeer, in opdracht van het RIVM. Zij ontwikkelden een model voor gezondheidsbeleving van de leefomgeving, lieten bewoners tijdens een rondgang in de buurt vragen beantwoorden, en discussieerden met hen over dit thema.

Camilla en Marjet nodigen de leden van het NOP uit voor een herhaling van deze Buurt-Gezondheidsscan. Doe mee en ontdek of wij tot dezelfde voorspelbare én verrassende resultaten komen. We verzamelen op vrijdagmiddag 11 maart om 14:00u in het Westside Café, Burgemeester de Vlugtlaan 125 in Amsterdam. Tramlijn 7 en 14, en bus 69 stoppen voor de deur. We sluiten de middag af met een netwerkborrel in het Westside Café, start- en eindpunt van de wandeling.

De bijeenkomst kan doorgaan met minimaal 20 deelnemers. Aanmelden vóór 26 februari 2016. Kosten € 12,50 p.p., ter plekke contant te voldoen.

Een kader voor ruimtelijke kwaliteit

Op donderdagmiddag 11 december 2014 was het Netwerk Omgevingspsychologie te gast bij ingenieursbureau Tauw, in Utrecht. Eveline de Kock, landschapsarchitect en adviseur ruimtelijke kwaliteit, vertelde over haar zoektocht naar een denkkader voor projectteams. Met als doel de aandacht te richten op kwaliteit voor de gebruikersgroepen. Over de projectgrenzen heen, en met meer balans tussen investering en prestatie van het ontwerp. Bekijk hier Evelines presentatie.

Eveline en haar collega’s signaleren een kloof tussen ‘theorie’ en praktijk. Het ontwerpen vanaf de tekentafel met de handboeken paraat. Met te weinig oog voor de realiteit van beleving en gebruik op de plek zelf. Te weinig samenwerking tussen de verschillende partijen, wat leidt tot gefragmenteerde oplossingen en onsamenhangende openbare ruimte. Ter illustratie laten zij een paar hilarische voorbeelden zien van onlogische hekjes en parkeervakken.

Ook merken zij dat opdrachtgevers een lager budget automatisch koppelen aan een lager kwaliteitsniveau. Terwijl dat niet nodig is: het gaat om de juiste balans. En om het betrekken van de gebruikers bij het ontwerp. Om ‘anders’ in plaats van minder.

Wijk - 3D-straattekeningEen mooi voorbeeld is hun aanpak van de aanleg van een watergang in een woonwijk met ouderen. Daar is de beleving van de watergang leidend geweest. Dat heeft geleid tot oplossingen met een hogere ruimtelijke kwaliteit. En draagvlak bij de bewoners. Bijvoorbeeld door een 3D-schildering van het ontwerp ter plekke, en door kinderen te laten meehelpen met (schat)graven.

Dit project is nu in uitvoering. We zijn van harte uitgenodigd om als het af is mee te lopen met het ‘waardekijken’, als evaluatie van het resultaat.

Congres omgevingspsychologie 2015 in Groningen

logo-bcep-groningen-2015Bridging theory and practice: inspiring the future of environmental psychology

Dit is de titel van de 11e internationale conferentie over omgevingspsychologie, op 24-26 augustus 2015 in Groningen.

Deze tweejaarlijkse conferentie biedt onderzoekers de gelegenheid om elkaar te ontmoeten, hun werk te presenteren en bediscussiëren. De conferentie bestrijkt alle facetten van de omgevingspsychologie. Wetenschappelijke studies naar de interactie tussen de mens en de gebouwde of natuurlijke omgeving, en hun praktische toepassingen.

Vragen die bij deze conferentie centraal staan zijn:

  • Hoe beïnvloedt de fysieke en sociale omgeving welbevinden en gedrag?
  • Welke veranderingen in de omgeving kunnen gezondheid en welzijn bevorderen, en welke processen liggen daaraan ten grondslag?
  • Welke factoren kunnen milieuvriendelijk gedrag bevorderen?
  • Welke strategieën zijn effectief en acceptabel om milieuvriendelijk gedrag te bevorderen?

Daarnaast zal het programma ingaan op de toekomst van omgevingspsychologie en mogelijkheden om de theoretische basis te versterken. En op innovatieve onderzoeksmethoden zoals ‘smart metering’, gps, feedbacksystemen en virtual reality.

 

Experiencing Light 2014

Op 10 en 11 november 2014 vond bij de Technische Universiteit Eindhoven voor de derde keer het tweejaarlijkse internationale congres ‘Experiencing Light‘ plaats. Heel toepasselijk weer tegelijk met het Glow Festival, installatiekunst en performances met licht.

Banner Experiencing LightHet congres biedt een breed overzicht van nieuwe ontwikkelingen en onderzoek op het gebied van lichtbeleving. Hoe licht onze stemming beïnvloedt, emoties, gedrag, fysieke en mentale gezondheid, comfort, sfeer, productiviteit en prestaties. Gericht op zowel wetenschappelijk onderzoekers als degenen die in de praktijk te maken hebben met de invloed van licht op mensen. Over nieuwe theorieën, technieken, ontwerpen en producten.

De keynote-sprekers dit jaar waren Paul Bogard, James Madison University, auteur van “The End of Night:Searching for Natural Darkness in an Age of Artificial Light”, en Steve Fotios, Sheffield University, die sprak over voetgangerslichten. In de Papersessies kwam onderzoek aan bod over o.a. de perceptie van licht, invloed op slaap-waakritme, kantoorverlichting en buitenverlichting.

Organisator Yvonne de Kort laat weten dat zij van plan zijn om de abstracts van de onderzoeken op de website te plaatsen, zodat iedereen die kan nalezen.

 

Evaluatie werkomgevingen

Op 11 september 2014 was het Netwerk te gast in Loods 6 in Amsterdam. Een verzamelgebouw voor creatieve bedrijven waar omgevingspsycholoog Marjet Gerlings een kantoor huurt. Samen met Camilla Meijer en Anicee Bauer organiseerde zij een themamiddag over de werkomgeving.

Het programma begon met een rondgang door het gebouw, waarbij we verschillende kantoren bekeken met een omgevingspsychologische blik. Van een designkantoren tot een werkplaats voor verschillende kunstenaars.

Aan de hand van een lijstje met aandachts-punten schreven we op wat ons opviel aan de kantoren. En spraken we met de ‘bewoners’. Over hoe het daglicht en prachtige uitzicht was benut of juist niet. Hoe verschillend de bedrijven hun ruimte hadden ingedeeld en waarom die keuzes waren gemaakt. Over de identiteit van de ruimtes, sfeer en binnenklimaat. En over de lange, gesloten gangen die het contact niet direct lijken te bevorderen.

In het tweede gedeelte vertelde Anicee Bauer, design researcher bij D/Dock, over de ontwikkeling van haar evaluatiemodel voor de ‘healing office’. Met metingen vóór en na de realisatie van het ontwerp om te bepalen welke invloed de verandering heeft op o.a.:

  • de tevredenheid van de medewerkers;
  • hoe gelukkig zij zijn;
  • hun gezondheid.

We sloten de middag af met een gezellige borrel in de mooie Kompaszaal.

Scholenbouw en groene schoolpleinen

Themamiddag scholenbouw vrijdag 24 mei 2013

Op deze themamiddag van het Netwerk Omgevingspsychologie vertelden Frank Studulski, adviseur bij Sardes, en architect Marco van Zandwijk (Ruimte-OK, scholenbouwwaaier) over beleving en gebruik van schoolgebouwen. Of gebouwen voor kinderen. Architecten ontwerpen vaak op basis van ‘filosofietjes’ en ‘practice-based design’, zonder dat gebruik wordt gemaakt van onderzoek naar het effect op de kinderen. Frank en Marco proberen hier verandering in te brengen.

ScholenbouwaaierEen goed schoolontwerp is volgens hen bijvoorbeeld te herkennen aan de manier waarop de garderobe is ingericht. Frank vertelt over een inspirerend project waarbij de kinderen werden geïnterviewd over wat zij belangrijk vonden. Daaruit kwam o.a. naar voren dat de aankleding belangrijker is dan de ruimte zelf. Dat zij graag een buitenruimte hebben met speelplekken. Dat er voor hen wat te ontdekken valt.

Kamervragen waren de aanleiding voor onderzoek naar hoe het binnenklimaat op scholen beter kon. In 2009 was dit bij 80% onder de maat. Bij een deel van de scholen zou het klimaat zelfs slechter zijn dan in varkensstallen. Het Atelier Rijksbouwmeester greep dit aan voor een breder onderzoek. Hieruit is de Scholenbouwwaaier voortgekomen. Een hulpmiddel voor scholen en architecten bij het ontwerpen en renoveren van schoolgebouwen. Met aandacht voor een breed scala aan aspecten van beleving en gebruik, zoals geluid en licht.

Een plant heeft 700 lux nodig om te groeien. Ouderen hebben 1500 lux nodig om goed te kunnen lezen. De norm voor verlichting in scholen is nu 300 lux… Er is interessant onderzoek van Lisa Heschong (2003) over de invloed van licht, geluid en binnenklimaat op leerprestaties. De normen zijn sinds begin jaren ’80 niet meer geactualiseerd, maar eind 2013 moet er een landelijke kwaliteitsstandaard beschikbaar zijn.

Een tip van Frank voor wie meer wil weten over dit onderwerp: het boek Evidence-based design of elementary and secondary schools van P.C. Lippman (2010)

Hierna vertelde omgevingspsycholoog Marjet Gerlings over haar afstudeerproject bij Jolanda Maas, VU Amsterdam, over groene schoolpleinen. Daarin lijkt het voor de kinderen niet veel uit te maken of het schoolplein groen of steen is. Een plein met veel groen wordt iets hoger gewaardeerd, maar de concentratie verbetert niet significant.

Lezingen omgevingspsychologie op TU Delft

ExploreLab

Omgevingspsychologie is nu geen onderdeel van de studie Bouwkunde. Omdat de bouwkundestudenten van de TU Delft meer wilden weten over dit onderwerp, organiseerden zij in maart 2013 zelf een lezingenreeks en een workshop. Er was veel belangstelling voor: bij veel van de lezingen waren alle zitplaatsen bezet. Ook de workshop van Wouter Tooren en Marjolein Overtoom was een succes. Daarin werkten studenten architectuur en psychologie samen aan een ontwerp voor een TBS-kliniek.

Een aantal lezingen is terug te vinden op de website van de praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling.

Ideeën toekomst Netwerk Omgevingpsychologie

Tijdens de vijfde bijeenkomst van het Netwerk Omgevingspsychologie op 15 februari 2013 hebben we terug gekeken op wat we het afgelopen jaar gedaan hebben. Vervolgens hebben wij onszelf de vraag gesteld ‘wat wil ik met het netwerk omgevingspsychologie?’.

brainstorm plannen netwerk omgevingspsychologieHet resultaat was een grote hoeveelheid aan wensen op een paar vellen papier. Om orde in deze brij aan ideeën te krijgen, hebben alle aanwezigen gestemd op de twee plannen waarvoor we het meeste voelen.Dat zijn:

  • het bevorderen van kennisdelen;
  • een interdisciplinair congres over omgevingspsychologie voor professionals uit andere vakgebieden.

Om de wensen scherper te krijgen hebben we dit samen uitgediept.

Bevorderen van kennisdelen

  • Kennis voor wie precies?
  • Hoe zorg je dat de niet-omgevingspsychologen het bestaan van deze kennis kennen?
  • Hoe breng je onderzoekswereld (lang) en praktijk (kort) dichter bij elkaar?
  • Aan welke kennis is behoefte?
  • Wat voor kennis delen/ uitwisselen?
  • Hoe kwalificeer je kennis uit de praktijk?
  • Hoe bewaak je kwaliteit van de kennis (kaf van het koren)?
  • Is alle kennis in het netwerk aanwezig?
  • Wie weet er wat van copyright?
  • Hoe bekostig je het delen van kennis (praktische uitvoering)?
  • Hoe stimuleer je dat mensen kennis brengen?
  • Op welke manier wil je kennis delen (databank/ live)?

Interdisciplinair congres omgevingspsychologie

  • Willen we een praat- of doe-congres?
  • Welke boodschap hebben de sprekers?
  • Wat nemen mensen mee naar huis?
  • Focus op effect van a) mens op omgeving, b) omgeving op mens, c) allebei?
  • Wat is de voertaal?
  • Moet je zelf een congres willen organiseren?
  • Wat is onze positie t.o.v. bestaande congressen?
  • Of zouden we beter kunnen aansluiten bij een bestaand congres?
  • Hoe maak je het uniek?
  • Hoe financier je het congres?
  • Hoe kun je het congres low budget maken?
  • Wie is de doelgroep? Wie hebben er belang bij een conferentie?
  • Hoe voorkom je dat het preken voor eigen parochie wordt?
  • Hoe wordt theorie interessant voor architecten?

Voor elk van beide onderwerpen is een werkgroep aan de slag gegaan.

Voor het delen van kennis is besloten te versterken wat we al hebben: vaker themabijeenkomsten organiseren en de website professionaliseren. Vanuit de overtuiging dat de kennis bij de mensen zit, en je die ontsluit door te zorgen dat mensen elkaar kennen en weten te vinden. En dat het een ondoenlijke taak is om alle kennis in een database te gieten en die bij te houden.

Terugblik op een jaar Netwerk Omgevingspsychologie

Het netwerk omgevingspsychologie bestaat inmiddels meer dan een jaar. Wat hebben we in die tijd eigenlijk gedaan? Hier een samenvatting, gemaakt door Wouter Tooren, van alle activiteiten en plannen van het netwerk omgevingspsychologie. Deze presentatie was ons uitgangspunt om ideeën voor de toekomst te formuleren.